Cách đọc NSX, HSD và “sử dụng tốt nhất trước” trên nhãn thực phẩm

Trên hộp sữa, gói bánh hay chai nước mắm thường có vài dãy số: NSX, HSD, “Sử dụng tốt nhất trước”, hoặc EXP, MFG, Best before. Hiểu đúng từng dòng giúp bạn ăn an toàn hơn và không bỏ phí món vẫn còn dùng được.

Tóm tắt nhanh

Quy định nào đang áp dụng ở Việt Nam?

Trong nhiều năm, cách ghi nhãn hàng hóa được quy định trong Nghị định 43/2017/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP. Từ ngày 23/01/2026, hai nghị định này đã hết hiệu lực. Chúng được thay bằng Nghị định 37/2026/NĐ-CP, văn bản hướng dẫn Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Tuy vậy, bạn vẫn sẽ gặp nhãn in theo quy định cũ một thời gian nữa. Nghị định 37 cho phép hàng đã ghi nhãn đúng quy định cũ tiếp tục lưu thông đến hết hạn sử dụng. Bao bì in sẵn theo quy định cũ cũng được dùng tiếp, nhưng không quá 2 năm kể từ ngày nghị định có hiệu lực. Với người mua, cách đọc về cơ bản không đổi.

NSX: ngày sản xuất

Theo Nghị định 37/2026, ngày sản xuất là mốc hoàn thành công đoạn cuối cùng để hoàn thiện hàng hóa. Bộ tiêu chuẩn quốc tế Codex Alimentarius cũng nói rõ ngày sản xuất không phải là chỉ dấu độ bền của sản phẩm.

NSX hữu ích khi nhãn ghi hạn dùng theo kiểu “HSD: 12 tháng kể từ NSX”. Khi đó bạn tự cộng để ra ngày hết hạn.

HSD: hạn sử dụng

Nghị định 37/2026 định nghĩa hạn sử dụng (hay hạn dùng) là mốc thời gian ấn định cho hàng hóa. Sau mốc đó, hàng hóa không còn giữ được đầy đủ các đặc tính chất lượng vốn có.

Trong chuẩn quốc tế, khái niệm gần nhất là “Use-by” hoặc “Expiration date”. Codex định nghĩa đây là ngày mà sau đó sản phẩm không nên được bán hay tiêu dùng, vì lý do an toàn và chất lượng. Cơ quan An toàn thực phẩm châu Âu (EFSA) cũng coi “use by” là mốc an toàn, thường gặp trên thịt, cá tươi, salad ăn liền và sản phẩm sữa. Những món này không nên ăn sau ngày ghi, kể cả khi trông và ngửi vẫn bình thường.

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) có cùng cách giải thích: thực phẩm ghi “sử dụng trước” an toàn đến hết ngày đó, không phải sau ngày đó.

“Sử dụng tốt nhất trước”: mốc chất lượng

Nghị định 37/2026 định nghĩa riêng cụm từ này: đến hết ngày ghi trên nhãn, sản phẩm đạt chất lượng tốt nhất theo công bố của nhà sản xuất. Sau thời điểm đó, sản phẩm có thể giảm chất lượng nhưng “không mặc định mất an toàn”.

Quốc tế gọi đây là “Best before” hoặc “Best if used by”. Codex ghi rằng sau ngày này thực phẩm vẫn có thể chấp nhận được để ăn. EFSA lấy ví dụ các món để lâu như mì ống khô, gạo, đồ hộp, đồ đông lạnh và đồ ăn vặt.

Nghị định 37 còn quy định: nếu người bán tiếp tục bán hàng sau mốc “sử dụng tốt nhất trước”, tổ chức chịu trách nhiệm về hàng hóa phải đánh giá mức an toàn và giữ hồ sơ chứng minh. Nói gọn: món quá mốc này không tự động thành đồ bỏ, nhưng bạn vẫn cần kiểm tra bao bì, mùi, màu và cách nó đã được bảo quản.

Cách đọc dãy số trên nhãn

Theo Nghị định 37/2026, ngày trên nhãn ghi theo thứ tự ngày, tháng, năm dương lịch. Mỗi phần ghi bằng hai chữ số; riêng năm có thể ghi đủ bốn chữ số. Giữa các phần có thể là dấu chấm, gạch chéo, gạch ngang hoặc dấu cách. Vài ví dụ:

Một vài trường hợp khác:

Ngày trên nhãn chỉ đúng khi còn nguyên gói

Mọi mốc ngày trên nhãn được tính cho sản phẩm chưa mở và bảo quản đúng điều kiện ghi trên bao bì. Cục An toàn thực phẩm lưu ý rằng khi đã mở gói, hạn in trên nhãn có thể không còn phù hợp. Lúc đó hãy làm theo hướng dẫn “sau khi mở” của nhà sản xuất. Món bị bảo quản sai, như sữa tươi để ngoài trời nóng, cũng có thể hỏng trước hạn.

Checklist khi đọc nhãn

Ghi lại hạn dùng để không phải nhớ

Đọc đúng nhãn mới là một nửa; nửa còn lại là nhớ món nào sắp hết hạn. Nếu bạn dùng iPhone, app miễn phí Nhắc hạn giúp ghi nhanh bằng một dòng như Sữa đặc 2 lon 15/3/2027. App nhắc trước khi hết hạn và gửi bản tin mỗi tuần. Cả nhà dùng chung một danh sách qua iCloud, không cần tài khoản, không quảng cáo. Tải trên App Store.

Xem thêm các bài khác trong Hướng dẫn quản lý đồ ăn trong nhà.

Nguồn tham khảo

  1. Chính phủ, Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa: Điều 3 (giải thích từ ngữ), Điều 46 (ngày sản xuất, hạn sử dụng), Điều 97–98 (hiệu lực, chuyển tiếp), Phụ lục I và III.
  2. Chính phủ, Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa và Nghị định 111/2021/NĐ-CP sửa đổi. Hai văn bản này đã hết hiệu lực từ 23/01/2026.
  3. Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế: Tìm hiểu thêm về cụm từ “Sử dụng trước” và “Sử dụng tốt nhất trước” ngày.
  4. FAO/WHO Codex Alimentarius: General Standard for the Labelling of Prepackaged Foods (CXS 1-1985).
  5. EFSA (Cơ quan An toàn thực phẩm châu Âu): Food date labelling.

Bài viết mang tính thông tin chung, không thay thế tư vấn y tế hay pháp lý.

Cập nhật: 29/9/2026